{"id":630,"date":"2022-05-06T07:30:42","date_gmt":"2022-05-06T05:30:42","guid":{"rendered":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/?p=630"},"modified":"2025-09-25T12:57:24","modified_gmt":"2025-09-25T10:57:24","slug":"jak-dieta-zalagodzic-skutki-chorob-cywilizacyjnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/jak-dieta-zalagodzic-skutki-chorob-cywilizacyjnych\/","title":{"rendered":"Jak diet\u0105 za\u0142agodzi\u0107 skutki chor\u00f3b cywilizacyjnych?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gwa\u0142towne zmiany zachodz\u0105ce w \u015brodowisku oraz trybie \u017cycia ludzi to przyczyny chor\u00f3b cywilizacyjnych. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 coraz szybszy rozw\u00f3j problem\u00f3w zdrowotnych u spo\u0142ecze\u0144stwa. Wp\u0142ywa to na konieczno\u015b\u0107 poszukiwania coraz to nowszych pomys\u0142\u00f3w, jak zapobiega\u0107 chorobom cywilizacyjnym. Stosuje si\u0119 rozwi\u0105zania na szerok\u0105 skal\u0119, np. og\u00f3lnopolskich program\u00f3w rz\u0105dowych, a\u017c po jednostkowe zmiany codziennych nawyk\u00f3w, np. diety.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Choroby cywilizacyjne w Polsce\u00a0<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroby cywilizacyjne<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> stanowi\u0105 globalny problem, dlatego okre\u015blane s\u0105 cz\u0119sto mianem \u201eepidemii XXI\u201d. Dotykaj\u0105 one zar\u00f3wno w spo\u0142ecze\u0144stwa wysoko rozwini\u0119te, jak i te dopiero rozwijaj\u0105ce si\u0119. Wed\u0142ug raportu GUS z 2020 r. najgro\u017aniejsze choroby cywilizacyjne dla \u017cycia Polak\u00f3w to te zwi\u0105zane z uk\u0142adem kr\u0105\u017cenia oraz nowotwory z\u0142o\u015bliwe. By\u0142y one przyczyn\u0105 a\u017c 65% zgon\u00f3w w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do chor\u00f3b cywilizacyjnych zalicza si\u0119 m.in:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">choroby sercowo-naczyniowe,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">choroby uk\u0142adu oddechowego,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">oty\u0142o\u015b\u0107,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">cukrzyc\u0119,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">choroby nowotworowe,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">problemy psychologiczne.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Dzia\u0142ania profilaktyczne w Polsce<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aby zapobiega\u0107 rozwojowi chor\u00f3b spo\u0142ecznych, polski rz\u0105d tworzy <\/span><b>Narodowy Program Zdrowia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Jego celem strategicznym jest zwi\u0119kszenie liczby lat prze\u017cytych, a tak\u017ce redukowanie spo\u0142ecznych nier\u00f3wno\u015bci w zdrowiu. Program jest planem wdra\u017cania dzia\u0142a\u0144 zdrowotnych, tworzonym co pi\u0119\u0107 lat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych proponowanych przez Program zalicza si\u0119 m.in.:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Prowadzenie og\u00f3lnopolskiego centrum edukacji \u017cywieniowej.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kszta\u0142towanie postaw prozdrowotnych i promocja aktywno\u015bci fizycznej.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Podnoszenie kompetencji kadr medycznych i innych specjalist\u00f3w uczestnicz\u0105cych w realizacji dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Koordynacja, monitorowanie oraz ewaluacja skuteczno\u015bci i efektywno\u015bci zada\u0144 prowadzonych w celu profilaktyki.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sporz\u0105dzanie raport\u00f3w z realizacji zada\u0144 z zakresu zdrowia publicznego na podstawie danych gromadzonych od realizator\u00f3w tych zada\u0144, wraz z ewaluacj\u0105.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Przygotowanie raportu &#8222;Sytuacja zdrowotna ludno\u015bci Polski i jej uwarunkowania&#8221;.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Rozw\u00f3j kompetencji pracownik\u00f3w ochrony zdrowia, pracownik\u00f3w o\u015bwiaty, pomocy spo\u0142ecznej i innych grup spo\u0142ecznych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Pomoc dietetyczna w wybranych chorobach cywilizacyjnych<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Cz\u0119sto mo\u017cna us\u0142ysze\u0107, \u017ce \u201edobry dietetyk\u201d mo\u017ce pom\u00f3c w profilaktyce i przebiegu niekt\u00f3rych chor\u00f3b. Warto zatem zastanowi\u0107 si\u0119, kim on jest? Dobry dietetyk to specjalista, kt\u00f3ry potrafi indywidualnie i odpowiednio dobra\u0107 leczenie dietetyczne do zdiagnozowanej choroby. Jest to tzw. dietoterapia, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia pacjenta, a tak\u017ce przeciwdzia\u0142a lub zmniejsza rozwojowi choroby.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Pomoc dietetyka w oty\u0142o\u015bci<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bardzo wa\u017cne jest, aby dieta u os\u00f3b z oty\u0142o\u015bci\u0105 by\u0142a ustalona z dietetykiem. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem dietoterapii powinien on oceni\u0107 gotowo\u015b\u0107 pacjenta do zmiany stylu \u017cycia. Ma to bardzo du\u017ce znaczenie dla dalszego leczenia. W przypadku os\u00f3b doros\u0142ych z nadwag\u0105 nale\u017cy ustali\u0107 zindywidualizowane i realistyczne cele terapii, by nie podda\u0142y si\u0119 one w walce o lepsze zdrowie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W oty\u0142o\u015bci stosuje si\u0119 <\/span><b>diet\u0119 redukcyjn\u0105<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Oznacza to, \u017ce posi\u0142ki musz\u0105 mie\u0107 obni\u017con\u0105 kaloryczno\u015b\u0107 w stosunku do indywidualnie ustalonego zapotrzebowania. Dietetyk tworzy jad\u0142ospis, kt\u00f3ry dopasowany jest do warto\u015bci zapotrzebowania na sk\u0142adniki mineralne i witaminy.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-632 size-large\" src=\"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-1024x386.jpg\" alt=\"Leczenie w chorobach cywilizacyjnych\" width=\"696\" height=\"262\" srcset=\"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-1024x386.jpg 1024w, https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-300x113.jpg 300w, https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-768x290.jpg 768w, https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-696x263.jpg 696w, https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-1068x403.jpg 1068w, https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sasun-bughdaryan-RlIppR1I3E8-unsplash-1113x420.jpg 1113w\" sizes=\"auto, (max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dietetyk w leczeniu oty\u0142o\u015bci musi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innymi specjalistami z r\u00f3\u017cnych dziedzin w ramach interdyscyplinarnego zespo\u0142u terapeutycznego. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w sytuacjach, gdy pacjent, nie mo\u017ce schudn\u0105\u0107 poprzez diet\u0119 i \u0107wiczenia fizyczne. Wtedy to nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 <\/span><b>leczenie farmakologiczne<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, a w szczeg\u00f3lnych przypadkach <\/span><b>zabieg chirurgiczny<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Dietetyk w leczeniu cukrzycy<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mimo \u017ce w cukrzycy stosuje si\u0119 \u015brodki farmakologiczne, niezb\u0119dne jest wprowadzenie leczenia dietetycznego. Jest to element potrzebny w terapii ka\u017cdego rodzaju tego schorzenia. Pacjent, kt\u00f3ry stosuje <\/span><b>insulin\u0119<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> lub <\/span><b>doustne leki hipoglikemizuj\u0105ce<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> nie jest zwolniony z obowi\u0105zku przestrzegania diety terapeutycznej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W cukrzycy zalecana jest <\/span><b>dieta o niskim indeksie glikemicznym<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Dietetyk ma obowi\u0105zek wyja\u015bni\u0107, z czym to jest zwi\u0105zane i jakie produkty charakteryzuj\u0105 si\u0119 niskim IG. Nast\u0119pnie dopasowuje warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105 diety chorych z cukrzyc\u0105 no ich indywidualnych potrzeb, wykorzystuj\u0105c pomiar spoczynkowej przemiany materii. Kontrola posi\u0142k\u00f3w pozwala na uzyskanie \/lub utrzymanie optymalnej masy cia\u0142a u cukrzyka.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Wp\u0142yw diety w chorobach psychicznych<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Coraz cz\u0119\u015bciej prowadzone s\u0105 badania nad tym, czy dieta mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na przebieg chor\u00f3b psychicznych. Nie bez powodu powsta\u0142a ga\u0142\u0105\u017a nauki \u2013 nazywana <\/span><b>psychodietetyk\u0105<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 kt\u00f3ra pomaga zidentyfikowa\u0107 przyczyny i mechanizmy z\u0142ych nawyk\u00f3w i pom\u00f3c w procesie zmian. Takimi zadaniami zajmuje si\u0119 <\/span><a title=\"Kurs Psychodietetyki\" href=\"https:\/\/pid.edu.pl\/kursy\/139\/kurs-psychodietetyki\"><span style=\"font-weight: 400;\">psychodietetyk<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dieta pacjent\u00f3w poddawanych opiece psychiatrycznej powinna zawiera\u0107 sk\u0142adniki korzystne dla pracy serca oraz utrzymania prawid\u0142owego profilu cukru i lipid\u00f3w we krwi. Wa\u017cne jest, aby dietetyk w jak najwi\u0119kszym stopniu <\/span><b>wyeliminowa\u0142 produkty nasilaj\u0105ce stres oksydacyjny i w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozapalne<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, kt\u00f3re s\u0105 zaanga\u017cowane w patofizjologi\u0119 zaburze\u0144 psychicznych. Dodatkowo w diecie nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 spo\u017cycie substancji o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach przeciwzapalnych i przeciwutleniaj\u0105cych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ponadto dietetyk dba o w\u0142a\u015bciwy stan od\u017cywienia i doboru kluczowych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na <\/span><b>prawid\u0142owe funkcjonowanie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Niew\u0142a\u015bciwa praca tego uk\u0142adu mo\u017ce prowadzi\u0107 do nasilenia si\u0119 choroby. Dietetyk musi r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o <\/span><b>wykluczeniu produkt\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych alergie czy nietolerancje<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, poniewa\u017c mog\u0105 one wp\u0142ywa\u0107 na pogorszenie stanu psychicznego.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Dieta \u0142agodz\u0105ca przebieg nowotworu<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Niestety ma jednej uniwersalnej diety dla wszystkich pacjent\u00f3w onkologicznych. Rodzaj i proporcje w\u0119glowodan\u00f3w, bia\u0142ek, t\u0142uszcz\u00f3w, witamin, minera\u0142\u00f3w i b\u0142onnika zale\u017c\u0105 od wielu czynnik\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich wymienia si\u0119: lokalizacj\u0119 guza, stadium choroby, przebieg terapii, wyst\u0119powanie niepo\u017c\u0105danych skutk\u00f3w leczenia, poziom od\u017cywienia pacjenta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Najwa\u017cniejszym zadaniem dietetyka onkologicznego jest <\/span><b>utrzymanie prawid\u0142owej masy cia\u0142a <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">i <\/span><b>zapobieganie rozwojowi niedo\u017cywienia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> poprzez dostarczanie odpowiedniej ilo\u015bci energii i sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Odpowiednio dobrana dieta mo\u017ce zmniejszy\u0107 skutki uboczne zabieg\u00f3w onkologicznych, a tak\u017ce pobudzi\u0107 mechanizmy obronne organizmu, co wp\u0142ynie na usprawnianie jako\u015bci \u017cycia pacjenta.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Kurs Specjalisty ds. leczenia chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Program <\/span><a href=\"https:\/\/pid.edu.pl\/kursy\/146\/kurs-specjalisty-ds-leczenia-chorob-cywilizacyjnych\"><b>Kursu Specjalisty ds. leczenia chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/b><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, oferowany przez <\/span><b>Polski Instytut Dietetyki<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, obejmuje: charakterystyk\u0119 i przyczyny chor\u00f3b spo\u0142ecznych, a tak\u017ce planowanie \u017cywienia w ich profilaktyce i leczeniu. Jest to kurs online skierowany dla wszystkich os\u00f3b pragn\u0105cych zwi\u0119kszy\u0107 wiedz\u0119 w ww. zakresie. Absolwent kursu otrzymuje tytu\u0142 specjalisty ds. leczenia chor\u00f3b cywilizacyjnych, udokumentowany certyfikatem w j\u0119zyku polskim i angielskim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w celu podj\u0119cia pracy jako dietetyk, nale\u017cy zdoby\u0107 dyplom uprawniaj\u0105cy do wykonywania tego zawodu albo uzyska\u0107 status absolwenta technologii \u017cywno\u015bci, kierunkowych studi\u00f3w wy\u017cszych, czy te\u017c dietetyki I lub II stopnia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gwa\u0142towne zmiany zachodz\u0105ce w \u015brodowisku oraz trybie \u017cycia ludzi to przyczyny chor\u00f3b cywilizacyjnych. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 coraz szybszy rozw\u00f3j problem\u00f3w zdrowotnych u spo\u0142ecze\u0144stwa. Wp\u0142ywa to na konieczno\u015b\u0107 poszukiwania coraz to nowszych pomys\u0142\u00f3w, jak zapobiega\u0107 chorobom cywilizacyjnym. Stosuje si\u0119 rozwi\u0105zania na szerok\u0105 skal\u0119, np. og\u00f3lnopolskich program\u00f3w rz\u0105dowych, a\u017c po jednostkowe zmiany codziennych nawyk\u00f3w, np. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[907],"tags":[],"class_list":["post-630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dietetyka-kliniczna"],"aioseo_notices":[],"modified_by":"digital","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=630"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2131,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions\/2131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pid.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}